Modem ve Routeri Doğru Şekilde Yeniden Başlatma

İnternet yavaşladığında, sayfalar açılmadığında ya da telefonunuz WiFi'ya bağlı görünüp de veri akmadığında ilk duyduğunuz tavsiye hep aynıdır: "Modemi kapat aç." Kulağa fazla basit geliyor, değil mi? Ama bu basit işlem, ev ağındaki sorunların şaşırtıcı bir bölümünü gerçekten çözer. Yeter ki doğru yapılsın. Çünkü çoğu kişi cihazın fişini çekip hemen geri takıyor ve "işte denedim, olmadı" diyor. Aşağıda, modem yeniden başlatma işleminin neden işe yaradığını, kaç saniye beklemeniz gerektiğini ve hangi durumlarda bu yöntemin yetersiz kaldığını adım adım anlatıyorum.

Yeniden başlatmak neden işe yarıyor?

Modem sadece bir kablo kutusu değil mi? Hayır. Modeminizin içinde küçük bir işlemci, belleği ve kendine ait bir işletim sistemi var. Yani aslında küçük bir bilgisayar. Ve tıpkı bilgisayarlar gibi, günler hatta aylar boyunca hiç kapatılmadan çalıştığında yorulur.

Tam olarak ne "yoruluyor"? Birkaç şey birden:

• Bellek dolar; açık bağlantı kayıtları, oturum bilgileri ve geçici veriler birikir.
• IP adresi tablosu karışır; aynı adresi iki cihaza vermeye çalışabilir.
• Sıcaklık artar, işlemci yavaşlar.
• Kablosuz kanal seçimi eskir; komşularınız kanal değiştirdiği halde modeminiz aynı kalabalık kanalda kalır.
• Servis sağlayıcınızla kurulan bağlantı oturumu bozulmuş olabilir.

Yeniden başlatma bütün bunları sıfırlar. Modem açılırken belleğini temizler, sağlayıcıdan yeni bir IP alır, kablosuz kanalı yeniden tarar. Bilgisayarınızın önbelleğini temizlemeye benzer bir tazelenme diyebiliriz.

Doğru prosedür nasıl?

Neden düğmeye basmak yetmiyor? Bazı modemlerin arkasındaki güç düğmesi cihazı tam olarak kapatmaz, yalnızca uyku benzeri bir duruma alır. Bellekteki veriler silinmez, kapasitörlerdeki elektrik boşalmaz. Bu yüzden en sağlıklısı fişi prizden çekmektir.

Adım adım

1. Modemin güç adaptörünü prizden çekin. Cihazın üzerindeki düğmeye değil, fişe odaklanın.
2. Ayrı bir router kullanıyorsanız onun da fişini çekin.
3. En az 30 saniye bekleyin. Bu süre önemli; nedenini aşağıda anlatıyorum.
4. Önce modemi takın. Işıklar tam oturana kadar bekleyin — genelde 1-2 dakika sürer.
5. İnternet ya da DSL ışığı sabit yandıktan sonra router'ı takın.
6. Router'ın açılması için 1 dakika daha verin, sonra bir cihazla bağlanıp test edin.

Sıra gerçekten fark eder mi? Eder. Router, internet bağlantısını modemden alır. Modem hazır olmadan router açılırsa "internet yok" durumunu kaydeder ve bazı modeller bunu düzeltmek için ekstra dakikalar harcar. Modemi önce açmak bu karışıklığı önler. Modem ile router arasındaki görev farkını bilmiyorsanız, ikisinin ayrı cihazlar olduğu ve ayrı ayrı yeniden başlatıldığı fikri başta tuhaf gelebilir; ama modern ev cihazlarının çoğu ikisini tek kasada birleştirir, o zaman tek fiş yeterlidir.

Neden 30 saniye? Daha kısa olmaz mı?

Bekleme süresinin mantığı nedir? İki nedeni var. Birincisi donanımsal: cihazın içindeki kapasitörler fişi çektikten sonra bir süre daha elektrik tutar. Bu elektrik boşalmazsa bellek tam anlamıyla temizlenmez. İkincisi ağ tarafı: servis sağlayıcınızın sisteminde hattınız için bir oturum kaydı vardır. Modem çok hızlı geri döndüğünde eski oturum hâlâ açık görünür ve yeni bağlantı sorunlu kurulabilir.

Yani acele etmeyin. Bir dakika beklemek, aynı işlemi üç kez tekrarlamaktan daha etkili.

Yeniden başlatma ile fabrika ayarlarına dönüş aynı şey mi?

Hayır ve bu ayrım çok önemli. Yeniden başlatma ayarlarınıza dokunmaz: WiFi adınız, şifreniz, port yönlendirmeleri ve DNS tercihiniz aynı kalır. Fabrika ayarlarına dönüş (reset) ise her şeyi siler; modem kutudan çıktığı hâline döner.

Cihazın arkasındaki iğneyle basılan küçük gizli deliği, "kapat aç" niyetiyle kurcalamayın. O deliğe uzun basmak sıfırlama yapar ve sonrasında internet ayarlarınızı baştan girmeniz, şifrelerinizi yeniden tanımlamanız gerekir. Yeniden başlatma için yalnız fişe ihtiyacınız var.

Ne kadar sıklıkla yapmalı?

• Sorun yaşamıyorsanız ayda bir yeterli.
• Bağlantı sık sık kopuyorsa haftada bir deneyin.
• Her gün yeniden başlatmak zorunda kalıyorsanız asıl sorun başka yerdedir.

Yeniden başlattım, düzelmedi. Şimdi ne yapmalı?

Sorun devam ediyorsa nereye bakılır? Sırayla şunları kontrol edin:

• Sorun tek bir cihazda mı, tüm cihazlarda mı? Tek cihazdaysa modem suçsuz olabilir.
• Kablolu bağlantı çalışıyor ama kablosuz sorunluysa mesele sinyal gücü veya kanal karmaşasıdır.
• Modemin ışıkları normal mi? İnternet ışığı hiç yanmıyorsa arıza hat tarafında olabilir.
• Modem çok ısınıyor mu? Kapalı dolap içindeki cih